Struktura regulaminu FAI
Regulaminy lotnictwa sportowego FAI (Fédération Aéronautique Internationale) są zebrane w Kodeksie Sportowym (Sporting Code). Modelarstwo lotnicze opisuje Sekcja 4 (Section 4, Volume F1 – Free Flight, F2 – Control Line, F3 – RC itd.). Każdy tom dzieli się na część ogólną (General Rules) obowiązującą wszystkie klasy oraz część szczegółową dla każdej klasy.
Regulamin jest aktualizowany corocznie – zmiany (amendments) wchodzą w życie 1 stycznia. Plenary Meeting CIAM (Commission Internationale d'Aéromodélisme) głosuje nad propozycjami zmian. Zawsze sprawdzaj, czy masz najnowszą wersję regulaminu – jest dostępna bezpłatnie na stronie FAI w formacie PDF.
Wymagania techniczne klasy
Każda klasa definiuje precyzyjne wymagania techniczne. Na przykład F1B (model gumowy): minimalna masa 230 g, maksymalna masa gumy 40 g, brak ograniczenia rozpiętości, obowiązkowy timer DT. F1A (szybowiec holowany): minimalna masa 410 g, maksymalna powierzchnia skrzydła 34 dm², linka holowcza max 50 m.
Kluczowe parametry to: masa minimalna (sprawdzana na wadze przy kontroli technicznej), rozpiętość lub powierzchnia nośna, ograniczenia materiałowe (np. zakaz włókna węglowego w niektórych klasach młodzieżowych), wymagania dotyczące mechanizmu DT i maksymalnego czasu lotu. Niespełnienie któregokolwiek parametru oznacza niedopuszczenie do startu.
Przebieg zawodów
Zawody składają się z rund (rounds). Każda runda ma określony czas maksymalny (max) – np. 180 sekund w rundach kwalifikacyjnych F1B – oraz okno czasowe (working time), w którym zawodnik musi wykonać start. Typowe okno to 5–10 minut. Zawodnik sam wybiera moment startu w ramach okna.
Czas lotu mierzony jest od momentu wypuszczenia modelu (w F1B – puszczenia gumy lub wypuszczenia z ręki) do momentu lądowania. Jeśli model osiągnie czas maksymalny, zapisuje się mu maks (np. 180 s). Liczba rund jest ustalona w regulaminie zawodów – zwykle 5–7 rund w jednodniowych zawodach.
Punktacja i klasyfikacja
W większości klas wolno latających punktacja to suma czasów lotu ze wszystkich rund. Zawodnik, który uzyska maks w każdej rundzie, przechodzi do dogrywki (fly-off). Dogrywki mają krótsze czasy maksymalne (np. 240 s, potem 180 s, 120 s) i trwają aż do wyłonienia zwycięzcy.
W przypadku remisu stosuje się dodatkowe kryteria: wynik ostatniej rundy, suma czasów bez maksów, lub dodatkowa dogrywka. Regulamin krajowy może różnić się od FAI – np. polski regulamin może przewidywać inne czasy rund lub inne zasady dogrywek. Zawsze czytaj regulamin konkretnych zawodów, nie tylko ogólny regulamin klasy.
Regulamin krajowy vs FAI
Aeroklub Polski wydaje regulaminy krajowe, które bazują na regulaminach FAI, ale mogą zawierać lokalne modyfikacje. Dotyczy to szczególnie klas młodzieżowych (np. P-30, HLG krajowe), które nie istnieją w regulaminie FAI, oraz uproszczonych wersji klas FAI dla zawodów niższej rangi.
Różnice mogą dotyczyć: czasów maksymalnych rund, liczby rund, wymagań dotyczących licencji, zasad kontroli technicznej, a nawet wymiarów i mas modeli. Zawody rangi Pucharu Polski czy Mistrzostw Polski stosują regulamin FAI. Zawody regionalne i klubowe mogą stosować regulamin uproszczony. Zawsze pytaj organizatora, jaki regulamin obowiązuje.
Praktyczne wskazówki
Regulaminy FAI znajdziesz na stronie fai.org w sekcji Documents. Regulaminy krajowe publikuje Aeroklub Polski na swojej stronie. Zapisz się na listę mailingową swojej klasy lub forum modelarskie – doświadczeni zawodnicy dyskutują interpretacje przepisów i informują o zmianach.
Najczęstsze pułapki regulaminowe: nieaktualna wersja regulaminu (zmiany wchodzą co roku), nieuwzględnienie masy timera w masie minimalnej, przekroczenie długości linki holowczej, brak wymaganego oznakowania. Przed każdymi zawodami zrób check-listę wymagań technicznych i sprawdź model punkt po punkcie. Jeden błąd formalny może przekreślić miesiące przygotowań.